اقتصاد اتحادیه اروپا تا حد زیادی به چند کشور، بهویژه «چهار کشور بزرگ» آن، وابسته است. در سال ۲۰۲۵ آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا در مجموع ۶۱ درصد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را بهخود اختصاص دادهاند.
با این حال سهم کشورها از اقتصاد اتحادیه اروپا در طول زمان تغییر میکند. سهم «چهار کشور بزرگ» در دهههای اخیر رو به کاهش بوده است. بهگفته یورواستات، این سهم از ۶۷.۹ درصد در سال ۲۰۰۵ به ۶۵.۳ درصد در ۲۰۱۵ و ۶۱ درصد در ۲۰۲۵ رسیده است.
پس کدام کشورها بیشترین و کمترین سهم را از تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا دارند و این سهمها در طول زمان چگونه تغییر کرده است؟
آلمان با فاصله زیاد بزرگترین اقتصاد اتحادیه اروپاست. در سال ۲۰۲۵ آلمان ۲۴.۱ درصد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را تولید کرد. کل تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ برابر با ۱۸.۸ تریلیون یورو بود که حدود ۴.۵ تریلیون یورو آن در آلمان ایجاد شد.
فرانسه با سهم ۱۵.۹ درصدی دومین اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپاست و پس از آن ایتالیا با ۱۲ درصد قرار دارد.
چهارمین اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا یعنی اسپانیا، سهمی تکرقمی و برابر با ۹ درصد دارد. در مجموع «چهار کشور بزرگ» ۶۱ درصد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را بهخود اختصاص میدهند.
هلند با سهم ۶.۲ درصدی، فهرست پنج اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا را کامل میکند.
سهم هر یک از دیگر کشورهای اتحادیه اروپا، بر اساس تولید ناخالص داخلی، کمتر از ۵ درصد از اقتصاد این اتحادیه است.
لهستان با سهم ۴.۹ درصدی به این سطح بسیار نزدیک است. پس از آن سهم بلژیک، هفتمین اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، به ۳.۴ درصد کاهش مییابد.
سهم سوئد و ایرلند هر دو ۳.۲ درصد است، در حالی که سهم تولید ناخالص داخلی اتریش (۲.۷ درصد)، دانمارک (۲.۲ درصد) و رومانی (۲ درصد) دستکم به ۲ درصد میرسد.
در پانزده کشور عضو اتحادیه اروپا، سهم تولید ناخالص داخلی کمتر از ۲ درصد است و این کشورها در مجموع تنها ۱۱.۲ درصد از اقتصاد اتحادیه را شکل میدهند.
چک (۱.۸ درصد)، پرتغال (۱.۶ درصد)، فنلاند (۱.۵ درصد)، یونان (۱.۳ درصد) و مجارستان (۱.۲ درصد) همچنان بالاتر از مرز ۱ درصد قرار دارند.
کمترین سهمهای تولید ناخالص داخلی در مالت (۰.۱ درصد)، قبرس (۰.۲ درصد)، لتونی (۰.۲ درصد) و استونی (۰.۲ درصد) ثبت شده است.
مقایسه سهم تولید ناخالص داخلی کشورها در ۲۰ سال گذشته نشان میدهد که برخی کشورها با تغییرات قابل توجهی، چه مثبت و چه منفی، روبهرو شدهاند.
ایتالیا و فرانسه بین سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ بزرگترین بازندگان هستند. سهم ایتالیا در تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا از ۱۵.۶ درصد در سال ۲۰۰۵ به ۱۲ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ یعنی سهم این کشور در این دوره ۳.۶ واحد درصد کاهش یافته است.
سهم فرانسه نیز از ۱۸.۴ درصد به ۱۵.۹ درصد کاهش یافته و این کشور با افت ۲.۵ واحد درصدی روبهرو شده است.
پس از آن اسپانیا و یونان قرار دارند که سهم هر دو ۰.۷ واحد درصد کاهش یافته است. با این حال چون اقتصاد یونان کوچکتر است، این تغییر برای آن چشمگیرتر بوده و سهم این کشور از ۲ درصد به ۱.۳ درصد رسیده است.
سهم آلمان در ۲۰ سال گذشته تنها ۰.۱ واحد درصد کاهش بسیار جزئی را تجربه کرده است.
لهستان بیشترین افزایش سهم از تولید ناخالص داخلی کل اتحادیه اروپا را ثبت کرده است. سهم این کشور از ۲.۶ درصد در سال ۲۰۰۵ به ۴.۹ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده؛ یعنی افزایشی معادل ۲.۳ واحد درصد. با توجه به اندازه اقتصاد لهستان، این تغییر چشمگیری محسوب میشود.
ایرلند و رومانی نیز با افزایشهایی بیش از یک واحد درصد مواجه شدهاند؛ بهترتیب ۱.۴ و ۱.۲ واحد درصد.
هرچند سهم این کشورها از اقتصاد اتحادیه اروپا همچنان اندک است، سهم چک از ۱.۲ درصد به ۱.۸ درصد و سهم بلغارستان از ۰.۳ درصد به ۰.۶ درصد افزایش یافته است.
حتی در دهه اخیر، یعنی بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ نیز تغییرات قابل توجهی رخ داده است. سهم فرانسه ۲ واحد درصد و سهم ایتالیا ۱.۵ واحد درصد کاهش یافته است. سهم آلمان از اقتصاد اتحادیه اروپا نیز یک واحد درصد پایین آمده و از ۲۵.۱ درصد به ۲۴.۱ درصد رسیده است.
لهستان در این دوره ۱۰ ساله نیز بیشترین رشد را داشته و سهمش ۱.۴ واحد درصد افزایش یافته است. این روند نشان میدهد اقتصاد لهستان بهتدریج رشد کرده و سهم بیشتری از کل اقتصاد اتحادیه اروپا بهدست آورده است.
البته تغییرات تولید ناخالص داخلی، اندازه جمعیت کشورها را در نظر نمیگیرد. این شاخص عمدتا بیانگر اندازه کلی اقتصاد یک کشور است.
تولید ناخالص داخلی همچنین تغییرات تولید ناخالص داخلی سرانه در کشورهای اتحادیه اروپا را نشان نمیدهد، زیرا این دو شاخص با یکدیگر متفاوتاند.
تولید ناخالص داخلی سرانه بر حسب معیارهای قدرت خرید (PPS) بهطور گسترده برای مقایسه کشورها استفاده میشود، زیرا هزینه زندگی در سراسر اتحادیه اروپا تفاوتهای قابل توجهی دارد.
میانگین دستمزد ناخالص سالانه نیز در سراسر اروپا تفاوتهای زیادی دارد.
