بوئینگ ۷۳۷ شرکت رایان ایر درست بیرون درِ اصلی هواپیما یک خطر پنهان دارد. این خطر همان پلکان جمعشونده متصل به هواپیماست.
مسافرانی که از این پلکان استفاده کردهاند، در مقایسه با کسانی که از پلکانهای فرودگاهی استفاده میکنند، با خطر سقوط بهمراتب بیشتری روبهرو بودهاند. این نتیجه یک مطالعه (منبع به زبان ایتالیایی) آژانس ملی ایمنی پرواز ایتالیا (ANSV) است که اوت ۲۰۲۶ منتشر شده است.
این مطالعه سقوطهای گزارششده در ایتالیا را در مراحل سوار و پیاده شدن بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بررسی کرده است. از میان ۱۰۴ رویداد، ۸۵ مورد مربوط به مسافرانی بوده که از پلکان یکپارچه جلوی بوئینگ ۷۳۷ استفاده کردهاند. به گزارش روزنامه کوریره دلا سرا (منبع به زبان ایتالیایی)، این رقم معادل ۸۲ درصد کل موارد است.
این نسبتها وقتی در قیاس با تعداد کل مسافران سنجیده میشود، حتی گویاتر است. این شرکت هواپیمایی ایرلندی در همان دوره حدود ۲۷ درصد از کل مسافران داخل ایتالیا را جابهجا کرده است. سایر شرکتهای هواپیمایی که ۷۳ درصد باقیمانده را تشکیل میدهند، تنها ۱۹ مورد سقوط ثبت کردهاند.
این آمار فقط به ایتالیا محدود نمیشود. از سال ۲۰۲۱ تاکنون، رایان ایر ۴۸۹ مورد سقوط از پلکانها را ثبت کرده که ۳۶۰ مورد آن، یعنی ۷۳ درصد، مربوط به پلکان یکپارچه بوئینگ ۷۳۷ بوده است. به گفته ANSV، این رقم سه برابر سقوطهایی است که روی پلکانهای فرودگاهی رخ داده است.
برای ردیابی و تحلیل این حوادث، ANSV از سامانه ECCAIRS استفاده کرده است؛ پلتفرم دیجیتالی که آژانس اتحادیه اروپا برای ایمنی هوانوردی (EASA) آن را مدیریت میکند. این سامانه دادههای مربوط به ایمنی هوانوردی را که از کشورهای عضو اتحادیه اروپا میآید، گردآوری و تحلیل میکند.
در عملیات پیاده کردن مسافران، شرکتهای هواپیمایی اغلب پلکانهای متحرک را از فرودگاهها اجاره میکنند. بوئینگ ۷۳۷ رایان ایر اما گزینه یک سیستم یکپارچه که هنگام توقف هواپیما در جایگاه قابل بیرون کشیدن است را دارد و به این ترتیب امکان پیاده شدن مسافران را بدون نیاز به خدمات عوامل زمینی فرودگاه فراهم میکند. این کار زمان پیادهسازی و هزینه خدمات زمینی را کاهش میدهد.
این پلکان یکپارچه از ۱۲ پله تشکیل شده که پهنای هر یک حدود ۶۱ سانتیمتر، ارتفاعشان ۲۰ سانتیمتر، عمق سطح گام ۲۵ سانتیمتر و شیب پلکان ۳۵ درجه است.
بر اساس تحقیق ANSV، ابعاد این پلکان «در مرزهای مجاز از نظر ارتفاع پلهها و میزان شیب» در مقایسه با پلکانهای مورد استفاده مدیران فرودگاهی قرار دارد؛ «این پلکانها پلههای کوتاهتر و معمولا شیب کمتر و سکوی ایستادن و سطح گام بهمراتب بزرگتری دارند».
در این گزارش همچنین آمده است که «پله اول» پلکان برای مسافری که در حال پایین آمدن است، «به دلیل شکل بدنه هواپیما در محل اتصال به پله، نامتقارن به نظر میرسد».
به گفته آژانس ایمنی هوانوردی ایرلند (AAIU)، مقررات اروپایی هیچ الزام مشخصی درباره ابعاد پلکانهای یکپارچه تعیین نکرده است، زیرا این سازهها برای عملیات پرواز در زمره تجهیزات بحرانی محسوب نمیشوند.
مطالعه ANSV از سه حادثه (منبع به زبان ایتالیایی)ای آغاز شد که در جنوا، ونیز و بولونیا رخ داد و در آنها سه نفر دچار «آسیبهای جدی» شدند.
در گزارشهای ANSV آمده است که در جنوا، در ۲۲ مارس ۲۰۲۵، پس از یک مورد سقوط، «احتمالا به دلیل بیتوجهی مسافر»، یک نفر با آمبولانس به بیمارستان منتقل شده است.
دو روز بعد در ونیز، به گفته کارکنان، مسافر دیگری که دو چمدان همراه داشت و دستش را به نرده نگرفته بود، پس از سقوط از پلکان یکپارچه دچار جراحات جدی شد. در حادثه بولونیا نیز مسافر هنگام سقوط، دو کیف در دست داشته است.
پس از این حوادث، رایان ایر پروتکل پیادهسازی مسافران را بهروزرسانی کرد و از ۲۳ ژوئیه، کارکنان پرواز هشدار استفاده از نرده پلکان را به زبان کشور مبدأ و مقصد نیز تکرار میکنند.
مسئله پلکان یکپارچه بوئینگ ۷۳۷ پیشتر نیز توسط نهادهای ایمنی هوانوردی ایرلند و اسپانیا (CIAIAC) بررسی شده بود؛ پس از سقوطهایی که در سال ۲۰۲۱ در دوبلین و در سال ۲۰۲۴ در آلیکانته رخ داد.
پس از این حوادث، آژانس اسپانیایی از بوئینگ خواست پلکان را از نو طراحی کند، با کاهش شیب و افزایش سطح پلهها. CIAIAC همچنین رایان ایر را ترغیب کرد که استفاده از سیستم یکپارچه را کنار بگذارد و فقط از پلکانهای تامینشده توسط مدیران فرودگاهی استفاده کند.
هیچیک از تحقیقات انجامشده تاکنون به این نتیجه نرسیدهاند که این سیستم معیوب است. ANSV توصیههای آژانس اسپانیا به بوئینگ و رایان ایر را پذیرفته، اما علت سقوطها را عامل انسانی دانسته است؛ عواملی مانند بیتوجهی و استفاده نکردن از نرده پلکان.
